-
1 comprecor
com-precor, ātus sum, ārī depon.молить, взывать (deos Ter; fidem caelestium Ctl; Jovi Pl); молиться, выпрашивать ( mortem sibi Sen); призыватьiratum aliquem alicui c. PJ — призывать кого-л. обратить свой гнев против кого-л -
2 prospicio
prōspicio, spēxī, spectum, ere [ pro + specio ]1) глядеть вдаль, смотреть вперёд (respicere et p. Vr)p. longe (multum) C — далеко видеть, иметь перед собой далёкую перспективу2)а) издали завидеть, увидеть вдали (aliquem procul V; hostium classem L)mortem p. Sen — считать смерть чем-то далёким, ноp. senectutem Sen — чувствовать, что надвигается старостьб) обозревать издали (p. incendium Su)3) стоять на страже, сторожить (p. a janua Nep)4) заботиться, иметь попечение (alicui C; patriae C); предусматривать, предвидеть (illa, quae futura sunt Ter; casūs futuros C; animo aliquid p. C, L)p. malo C — предупреждать бедуplāgae crescunt, nisi prospĭcis Ter — бед будет всё больше, если заранее не принять мер5) заранее готовить, заготовлять ( commeatūs in hiĕmem L); подготовлять, готовить ( habitationem sibi Pt); подыскивать ( maritum filiae PJ)6) внимательно или с удивлением смотреть (p. aliquem propter aliquid Nep) -
3 fabrico
āvī, ātum, āre [ faber I \]а) изготовлять, производить (arma H etc.); строить ( naves Su); ваять ( statuas Just); ковать ( tela O); сооружать, воздвигать ( moenia V); приготовлять ( prandium Ap); создавать, образовывать ( verba Q); формировать ( animum Sen)б) придумывать ( moras Sil); вызывать ( risum Ap); причинять (suis liberis manibus mortem sibi f. Ap) -
4 mors
mortis (abl. ē и ī) f.1) смерть, кончина (voluntaria, repentina C; honesta Ter, Nep)alicui morti esse C — причинить кому-л. смертьmortem obire C, VP — умереть, скончатьсяmortem occumbere V — умереть насильственной смертью (преим. пасть в бою)m. extrema Ctl, V (suprema H) — последние минуты жизни2) pl. случаи смерти ( multae clarae mortes C)3) труп, мертвое тело ( mortem alicujus lacerare C)in Attalico m. nixa toro Prp — тело, покоящееся на атталовом (т. е. пышном) катафалке5) кровьensis multa morte V — меч, обагрённый кровью -
5 sumo
sūmo, sūmpsī, sūmptum, ere [ sub + emo ]1)а) брать (librum in manūs C; arma Sl)gratā s. manu H — принимать с благодарностьюб) хватать, схватывать ( ferrum ad aliquem interficiendum L)sumpsisse probra, deinde saxa, postremo ferrum T — пустить в ход сначала ругательства, затем камни и, наконец, оружиеs. aliquem generum T — сделать кого-л. своим зятемв) брать в свои руки, захватывать (proelio sumpta Thessalia Fl)2) собирать, убирать ( frumentum ex agris Cs)3) брать взаймы, занимать (pecuniam ab aliquo Ter, C etc.)4) принимать ( cognomen C)s. vultūs acerbos O — принять суровый видs. animum ex eventu T — принимать решение в зависимости от исхода (дела)s. sibi imperatorias partes Cs — присвоить себе роль полководцаs. sibi arrogantiam Cs — обнаглетьs. animum T, O — (при)ободритьсяs. animum censoris H — принять на себя роль критикаs. superbiam H — проникнуться гордостьюs. vires H — усиливатьсяsupplicium de (или ex) aliquo s. Cs, L — казнить кого-л.poenam s. C — карать, мститьs. gaudia O, Calp — наслаждаться радостямиs. laudem O — стяжать славу5) принимать внутрь ( venenum Nep); есть (panem perfusum aquā frigidā Su; cibum Nep, Macr); выпивать (cyathos H; aquam M)7) усыновлять ( liberos Sl)8) приводить, упоминать ( homines notos C)s. aliquid argumenti loco C — привести что-л. в качестве доказательства10) выбирать, избирать (sibi philosophiae studium C; aliquem sibi imperatorem Nep)11) устанавливать, назначать ( colloquendi tempus Nep)12) покупать, приобретать ( obsonia parvo H)13) нанимать ( navem in aliquem locum C)14) тратить, расходовать (laborem frustra Cs)curis sumptus Poëta ap. C — измученный заботами15) предпринимать, начинать (operam C; bellum Sl)s. aliquem celebrare H — взяться прославить кого-л.sumpsi hoc mihi, ut ad te scriberem C — я решил написать тебе16) полагать, принимать (за основу) ( aliquid ad concludendum C) -
6 vindico
āvī, ātum, āre (ere LXIIT ap. AG) [ vindex ]1) заявлять претензию, обращаться с требованием, требовать (по суду) (sibi aliquid C)v. aliquem in libertatem C, L — требовать свободы для кого-л.aliquis vindicatur spondentibus propinquis L — кто-л. отпускается на свободу на поруки родственниковaliquis vindicatur in posterum diem L — притязания на чью-л. свободу откладываются до следующего дняomnia pro suis v. C — требовать всё как свою собственность3) восстанавливать, вновь принимать ( antiquam faciem O)4) (тж. v. in libertatem Cs etc.) отпускать на волю ( aliquem Dig); освобождать (Galliam Cs; virginem ad saxa revinctam O; aliquem ab omnibus vitiis C)v. rem publicam a patrum dominatione C — освободить государство от владычества патрициевv. aliquem ex dominatu alicujus in libertatem C — освободить кого-л. от чьего-л. господстваse ad suos v. C — вернуться свободным к своим5)а) охранять, оберегать, защищать, спасать (civem a miseriis C; aliquem a verberibus C; aliquem Grajorum armis V)se ab omni periculo v. Pt — отражать от себя нападенияpericlum v. PS — устранять опасностьv. se ex suspicione tanti sceleris C — оградить себя от подозрения в столь страшном преступленииlaudem alicujus ab oblivione v. C — спасти чью-л. славу от забвения6) налагать наказание, наказывать, карать ( maleficia C)in aliquem sevēre v. C — строго покарать кого-л.v. in aliquem C, Ap — принимать (суровые) меры против кого-л.v. mortem alicujus Sl — отомстить за чью-л. смертьv. se ab aliquo Sen и de aliquo PJ — мстить кому-л.8) запрещать ( aliquid legibus C)9) требовать, устанавливать«Trasimenum» pro «Tarsimeno» v. Q — установить (принять правописание) «Trasimenum» вместо «Tarsimenum»10) посвящать, отдавать ( partem noctium studiis Sen) -
7 affero
af-fero, attulī, allātum, afferre1) приносить, доставлять (pacem ad aliquem Pl; alicui auxilium Lcn; litteras ad aliquem a. C; ager segetes affert Col; bruma nives affert Lcr)consilium a. L, QC — подать советdentes in aliquem a. Vr — вонзить зубы в кого-л.vim alicui a. C etc. — применить насилие к кому-л. (силой заставить кого-л.)manus a. alicui C — броситься (напасть) на кого-л.manus sibi a. C — наложить на себя рукиmanus alicui rei a. C — разграбить (украсть) что-л., но тж. Sen испортить (исказить, извратить или обесценить) что-л.pro se manūs a. C — защищать самого себяa. mortem Pl, C — причинить смертьa. delectationem C — доставить удовольствиеa. spem C — внушить (подать) надеждуmultum (тж. multam utilitatem) a. C — быть весьма полезнымnihil a. ad aliquid C — быть бесполезным для чего-л.ad bene vivendum a. C — способствовать (содействовать) хорошей жизниaliquid ad rem publicam a. C — оказать кое-какие услуги государствуdetrimentum a. Cs — нанести ущербalicui laetitiam a. C — доставлять кому-л. радостьin re militari nova a. Nep — ввести новшества (внести новое) в военное делоalicui magnam cladem a. C — послужить причиной чьего-л. большого пораженияconsolationem a. C — давать утешение2) добавлять, вносить (addere atque a. multa C)in rebus aliquid certius allaturi L — (историки), надеющиеся внести в историю несколько большую достоверность3) уведомлять, сообщать (aliquid novi C; rumores crebri ad eum afferebantur Cs)4) возвр.se a. и pass. afferri — приходить, отправляться, появляться ( ad aliquem locum L)haud auspicato huc me attuli Ter — не в добрый час пришёл я сюда5) приводить ( exemplum PM); представлять ( argumentum QC); ссылаться, возражатьad ea, quae dixi, affer, si quid habes C — возрази, если можешь, на то, что я сказалquid enim poterit dicere? an aetatem afferet? C — что же он мог бы сказать? сослаться на свой возраст?cur credam, afferre possum C — могу обосновать, почему я так думаю
См. также в других словарях:
JURAMENTUM — in iudiciis et actionrbus, apud omnes semper gentes, cum circalitigantes, tum circa testes, non exigui usûs fuit: Unde Arist. μετα θείας παραλήφεως φάσις ἀναποδεικτος, cum divina sibi assumptione Dictio non demonstrabilis, Rhetoric. ad Alex.c. 18 … Hofmann J. Lexicon universale
HENRICUS I — I. HENRICUS I. Dux Megapolitanus, fil. Ioh de quo supra, Ludovici IX. Gall. Regis in Palaestinam comes, captus a Saracenis 26. annos in duta servitute exegit, tandem a Sultano dimislus, cum ad suos rediisser, Obiit. A. C. 1302. II. HENRICUS I.… … Hofmann J. Lexicon universale
CANONICORUM Coetus — cum ex primaeva institutione, nihil aliud, quam Collegia et Scholae fuerint, de Collegiorum origine ista hîc praelibauda duximus. Eam ab ovo exorsus arcessit Franc. Burmannus Orat. de Collegus, a diversissimo fratrum pari, Habele et Caino; Illô… … Hofmann J. Lexicon universale
JUPITER — Opis et Saturni fil. in Creta ins. eodem cum Iunone partu editus, et in Ida monte a Curetibus educatus, idque clam patre, qui ex pactione cum Titano fratre initâ, filios suos omnes devorabat. Cum autem in virum adolevisser, cognovislerque etiam… … Hofmann J. Lexicon universale
SOL — Phoenicibus olim Η῏λ, El, teste Serviô, In l. 1. Aen. v. 646. qui de Belo Phoenice, unde creta Dido, loquens, Omnes, inquit, in illis, partibus Solem colunt, qui ipsorum linguâ Hel dicitur; unde et Η῞λιος: η in ω discedente, et spiritu, in… … Hofmann J. Lexicon universale
Tag — 1. Alen Doach hîsch, äs mäkest hîsch; un Sangtich hîsch, dâd äs hîsch. (Siebenbürg. sächs.) – Schuster, 368. 2. All Dag is ken Joarmarkt. (Strelitz.) 3. All Dage is kîn Sonndag (kîn Karkmess, sün kîn Fangeldage). (Oldenburg.) 4. All Doag wat Nîgs … Deutsches Sprichwörter-Lexikon
DIES — I. DIES Nicanoris, Festum Iudaeorum, de quo infra in voce Iudith. Diespiter, Iuppiter, quasi diei, i. e. lucis pater, uti Macrob. interpretatur. Hostat. l. 1. Carm. od. 34. v. 5. Namque Diespiter Igni corusco nubila dividens. Et idem l. 3. Carm.… … Hofmann J. Lexicon universale
FRACASTORIUS Hieronymus — veronensis, Philosophus, Astronomus et Medicus celebris hic gratuitus monuit Tridentini Conc. Patres, ut, ob imminentem pestem, Bononiam illud transferrent. Quod factum, et sessio 9. ibi, d. 21. April. A. C. 1547. habita est. Thuan. Hist. l. 4.… … Hofmann J. Lexicon universale
PAPAVER — in honore apud Romanos fuit semper, ut indicio est Tarquinius Superbus, qui Legatis a filio missis decutiendo papavera in horto altissima, sanguinarium illul responsum hâc facti ambage reddidit, Plin. l. 19. c. 8. Cuius caput, florem, folia,… … Hofmann J. Lexicon universale